Hoogleraar Dierecologie Nico van Straalen neemt afscheid

10-11-2017

15.45

Aula

The Naked Ape as an Evolutionary Model

prof.dr. N.M. van Straalen

Faculteit der Bètawetenschappen

Aard- en levenswetenschappen

Afscheidscollege

“Dat de mens een biologische soort is, onderworpen aan dezelfde evolutionaire mechanismen als andere biologische soorten, daar twijfelt tegenwoordig niemand aan,” zegt Nico van Straalen in zijn afscheidsrede. “Daarom wordt het vijftig jaar na het boek van Desmond Morris tijd de balans op te maken.”

In zijn rede illustreert Van Straalen het evolutieproces aan de hand van een aantal onderdelen van het menselijk lichaam, van onder naar boven: de voet, het bekken, het urogenitaal stelsel, het hart, het oog, en de hersenen. Bij elkaar laten deze voorbeelden een voortdurend knutselen en voortborduren op bestaande structuren, resulterend in een mozaïek van lichaamsonderdelen zien. In veel gevallen heeft vertraging van de ontwikkeling een grote rol gespeeld. “Dat heeft er bijvoorbeeld toe geleid dat onze hersenen nog zeer lang plastisch zijn en dat we tijdens ons leven zoveel nieuwe dingen kunnen leren. Dat betekent ook dat we nu een antwoord hebben op de vraag die Desmond Morris zich stelde en die voor mij aanleiding was om biologie te gaan studeren.”

VU-loopbaan
Nico van Straalen studeerde van 1970 tot en met 1979 biologie aan de VU. Hij vervolgde zijn VU-academische loopbaan met promotieonderzoek naar springstaarten onder leiding van professor Joosse, waarop hij in 1983 promoveerde. Tijdens zijn promotieonderzoek was hij al betrokken bij het onderwijs: hij begeleidde masterstudenten met hun afstudeeronderzoek. Na zijn promotie was hij cursusleider van talloze cursussen op het terrein van onder andere algemene, ecotoxicologie, evolutiebiologie en dierfysiologie. In 1992 aanvaardde hij de leerstoel Dierecologie.

Van Straalen was decaan van de Graduate School of Life Sciences van 2011-2012 en van januari 2015 tot september 2017 was hij directeur onderwijs van de faculteit der Bètawetenschappen. Hij is een gedreven docent, geliefd bij zijn bijna 80 promovendi en studenten maar ook bij zijn collega’s. Ook kinderen van 6 tot 16 jaar -potentieel toekomstige studenten- luisterden geboeid naar zijn spannende verhalen over de voorouders van de mens tijdens het Weekend van de Wetenschap.

Buiten de VU
Nico van Straalen was bestuurslid (1995-2000) en algemeen directeur (2000-2004) van de Research School on Environmental Science (SENSE). Hij zat in diverse bodem-gerelateerde landelijke adviescommissies (1990-1997). Hij is sinds 2011 lid van de Commissie Genetische Manipulatie, waarbij hij voorzitter van de subcommissie Landbouw is. Sinds 2014 is hij voorzitter van de Internationale Wetenschappelijke Adviesraad van het WIAS, het Wageningen Institute for Animal Sciences en hij zit sinds 2016 in de Adviesraad van het Wageningen Marine Research Instituut

Van Straalen schrijft sinds 2007 wekelijks een column voor alle regionale dagbladen van Holland Media Combinatie, zoals het Noord-Hollands dagblad, de Gooi- en Eemlander en het Leidsch Dagblad. In deze columns verweeft hij wetenschap en filosofie in zijn bespiegeling op alledaagse dingen. Behalve columns schrijft hij ook boeken over de evolutie. Voor het laatste boek ‘Evolueren wij nog’, met co-auteur Dick Roelofs, interviewde VU Magazine hem. Augustus 2012 hield hij een publiekscollege op Lowlands.

De afscheidsrede is in het Engels.