ERC Starting Grant (1,7 miljoen) voor Janne Koornneef

Aardwetenschapper Janne Koornneef krijgt een ERC Starting Grant van 1,7 miljoen euro, waarvan 200 duizend euro voor instrumentarium bedoeld is.

15-08-2017 | 10:50

De beurs is toegekend voor het project Quantifying Recycling Fluxes of Earth Surface Materials and Volatiles in Subduction Zones using Melt Inclusions, afgekort ReVolusions. Koornneef gaat hiermee bepaalde processen van de plaattektoniek nader bestuderen. Plaattektoniek is het verschijnsel van het langzame verschuiven van aardkorst over de onderliggende vaste aardmantel dat verantwoordelijk is voor onder andere gebergtevorming en vulkanisme. Het is fundamenteel voor de geochemische cycli die de mantel en de exosfeer, de buitenste laag van de dampkring, van de aarde verbinden. Hierdoor wordt de samenstelling van de atmosfeer en ons klimaat bepaald.

Koornneef wil onderzoeken wat voor stoffen er precies worden uitgewisseld op plekken waar de ene aardplaat onder de ander duikt: zogenaamde subductiezones. Hier kunnen vulkanen of aardbevingen ontstaan. Koornneef: “Ik wil graag achterhalen welke hoeveelheden vluchtige stoffen, sedimenten en oceanische aardkorst in de diepe mantel worden vervoerd, of worden teruggegeven, dat wil zeggen 'gerecycled' naar de aardkorst en de atmosfeer. De huidige globale recyclingflux schattingen, waaronder koolstof, zijn tegenstrijdig. Daarom is een nieuwe, nauwkeuriger benadering van hun kwantificering van groot belang.”

Twee soorten subductiezones staan centraal in het onderzoek: de continentale zones met hogere concentraties vluchtige elementen, die dus waarschijnlijk een belangrijke rol spelen bij klimaatverandering, en oceaanzones. “Ik wil hiertoe nauwkeurige isotoopanalyses uitvoeren aan diepgevormde smeltinsluitingen, kleine hoeveelheden magma die in mineralen opgesloten zijn, om zo te bepalen wat er terugkomt in subductiezones,” aldus Koornneef. “Door de verbeterde massaspectrometer analyses waarbij detectorversterkertechnologie is toegepast, is nu een veel nauwkeuriger meting van kleine monsters mogelijk.”

Janne KoornneefKoornneef gaat twee baanbrekende technieken integreren om gerecyclede componenten te identificeren en de hoeveelheden vulkanische en diepe mantelvloeistoffen te bepalen. De uitkomsten van ReVolusions zullen cruciaal inzicht geven in welke mate subductiezones de verdeling van elementen tussen de grote reservoirs van de aarde (atmosfeer, korst en mantel) beheersen die klimaatveranderingen op zowel de korte- als lange termijn beïnvloeden.

Koornneef kwam in 2011 als postdoc aan de VU werken en is sinds januari 2016 universitair docent. 





Bijschrift bovenste afbeelding: subductie vulkanisme op Stromboli (Eolische eilanden, Italië) resulteert in het terug recyclen van sedimenten en vluchtige elementen naar het aardoppervlak. Foto genomen tijdens veldwerk in April 2016.