NWO subsidie Perspectief voor twee onderzoeksprojecten

Henri Bal van Computersystemen en Mark Hoogendoorn van Kunstmatige Intelligentie, ontvangen een subsidie voor onderzoek naar efficiënte zelflerende systemen. Kjeld Eikema en Stefan Witte van atomaire fysica krijgen de subsidie voor onderzoek naar nieuwe meettechnieken om zonder hulp van lenzen ultrakleine structuren in beeld te brengen.

23-11-2017 | 15:46

Zelflerende systemen
Bal en Hoogendoorn ontwikkelen de komende jaren innovatieve technologieën, onder leiding van de Technische Universiteit Eindhoven en in samenwerking met onder meer Schiphol, ING, en Semiotic labs. Mark Hoogendoorn: “Dit is een grote versterking voor de samenwerking tussen Artificial Intelligence en computersystemen, zowel op de VU als landelijk.”

Een computer die zelf op beveiligingsbeelden gevaarlijke situaties herkent: dat kan met zelflerende geautomatiseerde systemen. Maar voordat zo’n systeem zelfstandig kan opereren, moet je het ontwerpen, en vervolgens trainen met enorm veel voorbeelden. Daarnaast heb je veel rekenkracht nodig om zo’n systeem tot besluiten te laten komen. En dan is het ook nog niet altijd duidelijk waar het systeem dat besluit dan precies op heeft gebaseerd. Binnen het programma Efficient Deep Learning gaan onderzoekers deep learning veel efficiënter en transparanter maken, aan de hand van voorbeelden uit de dagelijkse praktijk. Zo willen ze de techniek toepasbaar maken voor onder andere automatische visuele inspecties, weefselanalyse, slim onderhoud van apparatuur en intelligente hoortoestellen die kunnen omgaan met rumoerige omgevingen.

Extreme microscopie zonder lens
Eikema en Witte ontwikkelen nieuwe meettechnieken om fouten in de productie van computerchips op te sporen, onder leiding van de Technische Universiteit Twente. Stefan Witte: “Dit is van groot belang voor alledaagse gebruiksvoorwerpen, die chips bevatten om met de buitenwereld te communiceren. In ons project ontwikkelen we technieken gebaseerd op slimme rekenmethodes en zogeheten zachte röntgenstraling. Dit is straling met een golflengte tussen de 10 en 30 nanometer.”

Het onderzoeksconsortium LINX (Lensless Imaging of 3D Nanostructures with Soft X-Rays) ontwikkelt nieuwe meettechnieken om zonder hulp van lenzen structuren in beeld te brengen met afmetingen van een nanometer (een miljoenste millimeter). Uiteindelijk willen de onderzoekers tot een systeem komen dat niet alleen fouten tijdens het productieproces van chips kan opsporen. Het systeem moet ook zeer kleine details zichtbaar maken van structuren in andere toepassingen, zoals zonnecellen. Stefan Witte is zowel groepsleider van de ARCNL groep als van het Stefan Witte lab bij de VU.

Samenwerkende partijen
Programmaleider voor het project ‘Zelflerende Systemen’ is Prof.dr. H. Corporaal (Technische Universiteit Eindhoven). Deelnemers zijn AIIR Innovations, ASTRON, CWI, Cyclomedia, Cygnify, Donders Instituut, FEI, 2getthere, GN Hearing, Holst Centre, ING, Intel, Irdeto, Lely, Mobiquity, NLeSC, NXP, NVIDIA, Océ, Radboudumc, Schiphol, Scyfer, Sectra, Semiotic Labs, Siemens, Sightcorp, Sorama, SURFsara, TASS International, Tata Steel, Technische Universität Dresden, Technische Universiteit Delft, Technische Universiteit Eindhoven, Thales, TNO, TomTom, Universiteit Twente, Universiteit van Amsterdam, 3DUniversum, VicarVision, ViNotion, Vrije Universiteit Amsterdam, Wageningen University & Research.

Voor het project Extreme Microscopie is Prof.dr. H.P. Urbach van de Technische Universiteit Delft de programmaleider. Deelnemers zijn AFS, ASML, Coherent, DEMCON / Focal, PANalytical, Technische Universiteit Delft, Technische Universiteit Eindhoven, TNO, Universiteit Twente, Universiteit Utrecht, Vrije Universiteit Amsterdam en VSL.

Perspectief
Elk jaar stelt het NWO-domein Toegepaste en Technische Wetenschappen (TTW) een onderzoeksbudget beschikbaar waarmee nieuwe, uitdagende onderzoeksprogramma’s binnen de toepassingsgerichte en technische wetenschappen worden ontwikkeld en gefinancierd. In deze ronde is 21 miljoen euro beschikbaar voor programma’s die passen binnen de 9 topsectoren. De programma’s worden mede gefinancierd door private partijen. Met het totaalbudget kunnen 74 promovendi en 25 postdocs de komende vijf tot zes jaar aan de slag.