Nieuwe inzichten in hoe antibiotica tbc-bacterie doden

In nieuw onderzoek in PNAS toont een internationaal team van onderzoekers, onder wie Dirk Bald en Holger Lill (AIMMS), hoe het anti-tuberculaire geneesmiddel bedaquiline zo effectief tbc-bacteriën kan doden.

12-07-2018 | 15:43

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is tuberculose (tbc) wereldwijd een van de tien belangrijkste doodsoorzaken. In 2016 raakten 10,4 miljoen mensen besmet en 1,7 miljoen mensen stierven aan de ziekte. Meer dan 95% van de tbc-sterfgevallen vindt plaats in landen met een laag en middelhoog inkomen.

Resistentie van antibiotica
Er zijn nieuwe medicijnen nodig in de strijd tegen tuberculose, omdat de bacteriën die verantwoordelijk zijn voor het veroorzaken van de ziekte, resistent worden tegen de huidige antibiotica. Een effectief nieuwe antibacterieel medicijn moet niet alleen bacteriegroei voorkomen, maar ook de pathogene bacteriën doden.

Bedaquiline (BDQ) is een nieuw geneesmiddel tegen tbc dat in 2012 is goedgekeurd door de nationale Amerikaanse medicijnenautoriteit. Het voorkomt groei van de bacteriën door het energiemetabolisme van de cel te remmen en biedt nieuwe mogelijkheden om de ziekte effectief te behandelen. De nieuwe studie, gepubliceerd in PNAS, onderzocht hoe BDQ de bacteriën kan doden.

Twee mechanismen
Dirk Bald en Holger Lill (beiden van de onderzoeksgroep Structural Biology) sloten zich aan bij onderzoeksteams uit Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten om het dodingsmechanisme van bedaquiline op te helderen. Het bleek dat het doden door dit medicijn niet alleen komt door remming van het energiemetabolisme van de bacterie (het hoofddoel van het medicijn), maar ook door de afbraak van het ionen-evenwicht op het bacteriële cytoplasmatische membraan.

De combinatie van deze twee mechanismen kan een zeer efficiënte doding van de tbc-bacterie door bedaquiline mogelijk maken. Dit onderzoek draagt bij aan het begrip van hoe antibacteriële middelen werken en kan een bijdrage leveren aan het ontwerp van effectieve, bacteriedodende nieuwe antibiotica.