Posthuma zet ERC Grant in voor verbinding genetica en neurobiologie

Danielle Posthuma, hoogleraar Complex Trait Genetics aan de VU en Amsterdam UMC, locatie VUmc, en houder van een University Research Chair, ontving deze week de prestigieuze European Research Council Advanced Grant. Dit is de grootste persoonlijke onderzoekssubsidie in Europa.

28-03-2019 | 10:37

In 2013 ontving Posthuma al een grote Nederlandse persoonlijke onderzoekssubsidie (VICI). Met deze nieuwe subsidie van 2,5 miljoen euro gaat zij innovatieve rekenmethoden en experimentele opstellingen ontwikkelen die een brug kunnen slaan tussen de genetica en neurowetenschappen, toegepast op hersengerelateerde eigenschappen. Posthuma gaat dit onderzoek uitvoeren aan het Center for Neurogenomics and Cognitive Research, van de Betafaculteit van de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij verheugt zich op het werken met een multidisciplinair team van bio-informatici, statistici en neurobiologen.

Revolutie in genetica
De mogelijkheden in het vakgebied van de humane genetica zijn in het laatste decennium enorm gegroeid. Posthuma: “Er is sprake van een revolutionaire voortuitgang: twintig jaar geleden konden we slechts berekenen wat de relatieve bijdrage van erfelijke invloeden is voor een eigenschap. Sinds kort kunnen we heel nauwkeurig aanwijzen welke genetische varianten dit zijn. Deze vooruitgang bracht ook meteen aan het licht hoe ‘complex’ bepaalde aandoeningen zijn, bijvoorbeeld schizofrenie, depressie, de ziekte van Alzheimer en slapeloosheid. Deze aandoeningen worden niet door één enkel gen beïnvloed, maar door soms wel honderden genen. Dat maakt vervolgonderzoek naar hóe deze genen de ziekte beïnvloeden erg lastig.” Het goed opzetten van dat vervolgonderzoek met als doel mechanistisch inzicht in ziekte te verkrijgen, is één van de belangrijkste doelen van het onderzoek van ERC.

Revolutie in neurowetenschappen
Ook in de neurowetenschappen vonden de afgelopen paar jaar revolutionaire ontwikkelingen plaats, zegt Posthuma. “We kunnen nu bijvoorbeeld op cellulair niveau kijken naar de expressiepatronen van duizenden genen. Wanneer we deze kennis koppelen aan de nieuwe genetische informatie, kunnen we achterhalen welke specifieke cellen een rol spellen bij deze ziektes. Deze cellen zijn vervolgens te onderzoeken met recent ontwikkelde technieken uit de neurobiologie waarmee we in staat zijn op cellulair niveau inzicht te verkrijgen in ziektemechanismen. Waardoor we mogelijk nieuwe aanknopingspunten kunnen blootleggen voor behandeling.

Big data
De datasets waarmee Posthuma gaat werken zijn heel groot en zeer divers: voor het efficiënt verwerken en vooral voor het koppelen van verschillende datasets wil zij nieuwe rekenmethoden ontwikkelen, om daarmee een sterke brug te bouwen tussen de humane genetica en de neurowetenschappen. Posthuma wil de nieuw ontwikkelde technieken toepassen op meerdere hersengerelateerde aandoeningen.