Verschillende hersenziekten vaak zelfde verstoringen in verbindingen

Verschillende hersenziekten laten vaak eenzelfde soort verstoringen zien in specifieke hersenverbindingen. Dat concluderen onderzoekers van een internationaal team geleid vanuit de Vrije Universiteit Amsterdam en Amsterdam UMC (locatie VUmc) nadat zij twaalf neurologische en psychiatrische hersenziekten hebben onderzocht. De onderzoekers pleiten voor meer vergelijkend onderzoek tussen verschillende hersenziekten. “Op die manier komen we meer te weten over wat uniek is voor een aandoening en wat juist algemene ziekteverschijnselen zijn.”

09-08-2019 | 13:44

“Het hersennetwerk vormt de biologische infrastructuur in de hersenen voor cognitie en gedrag”, vertelt VU-promovendus Siemon de Lange. “Met name verbindingen die belangrijk zijn voor de communicatie tussen hersengebieden blijken kwetsbaar te zijn. Deze verbindingen, een soort snelwegen van de hersenen, zijn betrokken bij hersenfuncties zoals beweging, aandacht en het organiseren, plannen en sturen van gedrag.” Bij veel hersenziekten spelen de verbindingen tussen hersengebieden een rol, maar doordat vorige studies altijd maar één of twee ziektes tegelijk onderzochten, was het onbekend of en hoe de ziekte-effecten elkaar overlappen bij hersenziekten. De bevindingen van de omvangrijke studie van De Lange zijn deze week gepubliceerd in Nature Human Behaviour.

Twaalf hersenziekten
“Op basis van MRI-scans, die verkregen waren in eerdere onderzoeken, hebben we de hersennetwerken van meer dan tweeduizend personen in kaart gebracht”, licht De Lange het onderzoek toe. “De scans betroffen twaalf verschillende neurologische en psychiatrische hersenziekten, waaronder bijvoorbeeld schizofrenie, bipolaire stoornis, depressie, Autisme Spectrum Stoornis, ziekte van Alzheimer en ALS. Door te kijken naar de overlap tussen de aangedane verbindingen van deze twaalf ziekten konden we verbindingen identificeren die kwetsbaar waren voor hersenziekten in het algemeen. De overlap in verstoringen kan betekenen dat deze ziekten mogelijk gedeeltelijk onderliggende biologische mechanismen delen en dat bepaalde verbindingen extra kwetsbaar zijn in onze hersenen.”

Communicatie tussen hersengebieden
In de Nederlandse bevolking heeft 18 procent van de mensen tussen de 18 en 65 jaar te maken met een psychische aandoening waarbij een derde van de personen veel last heeft van de aandoening in het dagelijkse leven. Volgens neurowetenschapper Martijn van den Heuvel, senior onderzoeker in het project, is het daarom belangrijk dat we de gedeelde en unieke biologie van hersenziekten beter begrijpen zodat behandelaars sneller kunnen bepalen wat er met een persoon aan de hand is en de wetenschap medicijnen en therapieën kan ontwikkelen om patiënten te helpen.