Langere periodes van hitte, droogte en regen bij stijging mondiale temperatuur

De zomers in Europa, Noord-Amerika en delen van Azië worden niet alleen warmer; de periodes van hitte, droogte en regen houden ook langer aan, als de planeet verder blijft opwarmen. Met meer negatieve gevolgen voor de volksgezondheid en de landbouw. Dit blijkt uit een studie geleid door onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam, Climate Analytics en Humboldt Universiteit te Berlijn.

19-08-2019 | 16:00

Voor het eerst toont een onderzoek aan dat als de mondiale temperatuur 2 graden Celsius boven het pre-industriële niveau stijgt, er vaker langdurige periodes van relatieve hitte, droogte en regen in de gematigde zone van het noordelijk halfrond zullen voorkomen. De studie, gepubliceerd in het tijdschrift Nature Climate Change, toont tevens aan dat indien de opwarming van de aarde tot 1,5 graden Celsius beperkt blijft - in overeenstemming met het Akkoord van Parijs - deze bijkomende effecten op het zomerweer, grotendeels voorkomen kunnen worden.

Extreem weer houdt langer aan
Eerste auteur Peter Pfleiderer van Climate Analytics en Humboldt University Berlijn licht toe: “Als de wereld tot 2 graden Celsius opwarmt boven pre-industriële niveaus, kunnen we een significante verschuiving in zomerse weersomstandigheden verwachten ten opzichte van de huidige weerbeelden in de zomer. Extreem weer houdt dan langer aan: hete en droge periodes worden langer, net als periodes van aanhoudende zware regen.”

Extremere hittegolven
Klimaatonderzoeker Dim Coumou van de Vrije Universiteit Amsterdam voegt daaraan toe: “Naarmate de planeet opwarmt, neemt natuurlijk ook het aantal warme dagen toe en houden de warmere periodes langer aan. In deze studie hebben we echter gekeken of in een warmer klimaat de extreem warme dagen vaker in een aaneengesloten periode vallen.” Het onderzoek laat zien dat dit inderdaad het geval is: vaker aanhoudende periodes van warm weer in combinatie met de opwarming van de aarde zal in de toekomst tot veel extremere hittegolven leiden.

Zwakkere circulatie
Een van de oorzaken die zorgen voor langere periodes van extreem weer, zijn veranderingen in de atmosferische circulatie: de straalstroom en zogenaamde storm tracks, de routes die stormen afleggen in de gematigde breedtes. “Klimaatmodellen laten zien dat hoe meer de planeet opwarmt, hoe meer deze atmosferische circulatie in snelheid afneemt”, legt Coumou uit. “Naarmate de circulatie langzamer gaat, kunnen warme en droge omstandigheden zich opbouwen boven de continenten, maar ook regenachtige cyclonen kunnen langer op één plaats blijven”, aldus Coumou.

Effecten extreem weer
De impact van deze weersextremen op de gezondheid, ecosystemen, landbouw en economie nemen aanzienlijk toe naarmate deze omstandigheden langer aanhouden. Net als dat meerdere opeenvolgende dagen van zware regen het risico op ernstige overstromingen vergroten.
Recente voorbeelden van record-extremen in Noord-Amerika, Europa en Noord-Azië laten zien wat aanhoudend extreem weer voor impact kan hebben.

Dringende actie
Carl-Friedrich Schleussner van Climate Analytics: “De mondiale uitstoot van broeikasgassen gaat onverminderd door en de wereld stevent af op een opwarming  van maar liefst 3 graden Celsius. Dit onderzoek onderstreept de noodzaak van dringende actie.”