Studie biedt nieuw inzicht in vroeg stadium Alzheimer

Bij Alzheimer treden er al specifieke veranderingen op in hersencellen voordat de ziekte zichtbaar wordt. Deze vroege tekenen van Alzheimer zijn waargenomen in een onderzoek met muizen, uitgevoerd door onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam, het Alzheimercentrum van het Amsterdam UMC (locatie VUmc) en de Zwitserse geneesmiddelenontwikkelaar Novartis.

27-08-2019 | 10:49

De ziekte van Alzheimer is nog steeds niet te behandelen. Dit heeft onder meer te maken met het feit dat patiënten al in een vergevorderd stadium van de ziekte zijn op het moment dat de diagnose wordt gesteld. Daarom heeft het team wetenschappers van de VU, Alzheimercentrum en Novartis, onderzoek gedaan naar veranderingen die vroeg optreden in de hersenen tijdens de ziekte van Alzheimer. De resultaten zijn onlangs gepubliceerd in Molecular Psychiatry.

Overstimulatie van hersenen
“Een belangrijk aspect van vroege Alzheimer is dat er in de hersenen een onbalans ontstaat tussen remmende en stimulerende zenuwcellen”, vertelt Sara Hijazi, promovendus en eerste auteur van het artikel. “Dit leidt uiteindelijk tot overstimulatie van de hersenen, wat zich uit in een verhoogd risico op epileptische activiteit bij Alzheimer-patiënten. Wat nog niet bekend was is of deze onbalans het gevolg is van een defect in stimulerende of in remmende zenuwcellen. Dit hebben we nu onderzocht in muizen met een mutatie die Alzheimer veroorzaakt.”

Remmende zenuwcellen
De onderzoeksresultaten van deze studie laten zien dat er in de hersenen van muizen in een vroeg stadium van de ziekte specifieke veranderingen optreden in een bepaald type remmende zenuwcellen. “Dat gebeurt lang voordat de ziekte bij mensen zou zijn vast te stellen”, zegt neuro-wetenschapper en onderzoeksleider Ronald van Kesteren. “Daarnaast laten de data zien dat wanneer deze remmende zenuwcellen worden ‘hersteld’ er een langdurige verbetering van het geheugen optreedt en een vertraging van de ziekteprogressie.”

Vervolgonderzoek
De wetenschappers gaan zich met vervolgonderzoek richten op een vroegere en betere diagnostiek en gerichte medicatie van Alzheimer in een vroeg stadium. Van Kesteren: “De waargenomen veranderingen hebben effecten op de balans tussen stimulatie en remming in de hersenen. Dit kan in principe met niet-invasieve beeldvormende technieken (EEG of MEG) worden gemeten bij mensen. Maar dit moet verder onderzocht worden. Ook betreffen de waargenomen veranderingen een heel specifiek celtype, en verder onderzoek aan deze cellen kan dus mogelijk leiden tot een heel specifieke behandeling voor Alzheimer in een vroeg stadium.”