Overstromingen vermenigvuldigen plastic afval in rivieren

Bij zware overstromingen kunnen hele dorpen en steden onder water komen te staan. Deze natuurrampen mobiliseren enorme hoeveelheden afval. Dat blijkt uit onderzoek waarbij wetenschappers datasets over plastic afval en overstromingen over de hele wereld combineerden.

08-02-2021 | 15:00

Tot 40 keer zoveel afval in rivieren door overstromingen 
Het onderzoek is uitgevoerd door Caspar Roebroek en Tim van Emmerik (Wageningen University & Research) in samenwerking met Dirk Eilander, hydroloog bij de Vrije Universiteit Amsterdam, en wetenschappers van het European Centre for Medium-Range Weather Forecasts. Uit de studie, die recent gepubliceerd is in Environmental Research Letters, blijkt dat met name zware en frequente overstromingen enorme hoeveelheden afval mobiliseren. Daarbij zijn er grote verschillen tussen landen: in sommige gebieden verdubbelde de hoeveelheid afval, terwijl in andere regio's 20 tot 40 keer de normale hoeveelheid afval in de rivieren terechtkwam. Dat gebeurde bijvoorbeeld in landen met dichtbevolkte delta's zoals Bangladesh, Vietnam en Egypte.

Minder preventiemechanismen, meer afval in rivieren
De analyses laten zien dat in gebieden met minder preventiemechanismen tegen overstromingen, zoals dijken en dammen, meer plastic afval wordt verplaatst tijdens overstromingen. Over het algemeen is er in die landen meer onbewerkt afval en zijn er vaker overstromingen, waardoor de problemen elkaar versterken. “Om het effect van preventiemechanismen te analyseren hebben we gebruikgemaakt van de zogeheten FLOPROS dataset die door onze onderzoeksgroep binnen het Instituut voor Milieuvraagstukken ontwikkeld is. Deze data hebben we in deze studie toegepast om een meer realistisch beeld te krijgen van de hoeveelheid plastic die potentieel tijdens overstromingen in beweging komt en via rivieren de oceaan kan bereiken”, vertelt Eilander, die momenteel werkt aan een door een NWO-VIDI gefinancierd promotieonderzoek naar het wereldwijde overstromingsrisico.

Toekomstige overstromingsimpactstudies
“De meeste overstromingsimpactstudies richten zich op de directe gevolgen voor gebouwen en mensen, maar dit onderzoek laat zien dat andere effecten, zoals het mobiliseren van afval, niet mogen worden genegeerd bij het ontwerpen van strategieën voor overstromingsadaptatie”, aldus Eilander. De resultaten geven aan dat overstromingen en andere natuurrampen meer aandacht verdienen in strategieën om het probleem van afval in rivieren te verminderen. Er is nog meer onderzoek nodig om te achterhalen hoe overstromingen er precies voor zorgen dat plastic afval wordt verplaatst.