Onderzoek met maatschappelijke impact

Wij werken aan een solide pakket van kennis over ondersteuning en zorg voor kinderen met (een hoog risico op) obesitas. Dit pakket bestaat uit relevant wetenschappelijke onderzoek en producten die bruikbaar zijn in de praktijk. We hebben een sterke focus op het realiseren van zowel wetenschappelijke als maatschappelijke impact. 

Afgelopen jaren hebben wij onderzoek gedaan en andere werkzaamheden verricht rond thema’s die relevant zijn voor de ondersteuning en zorg voor kinderen met overgewicht en obesitas, zoals: de ketenaanpak, kwaliteit van leven en praten over gewicht. Dit heeft geresulteerd in onder meer: wetenschappelijke artikelen, scholingen, factsheets, een webtool, een animatiefilmpje, een landelijk model en samenwerkingen tussen wetenschap, beleid en praktijk.

De komende jaren werken we onder meer aan onderzoek in het kader van de ketenaanpak voor kinderen met (een hoog risico op) obesitas, het ontwikkelen van scholingen en het herzien van de landelijke overkoepelende richtlijn en zorgstandaard voor obesitas. Ons onderzoek centreert zich rond de volgende vier thema’s.

Ketenaanpak
De ketenaanpak is beschreven in een landelijk model. Dit model is gebaseerd op wetenschappelijke kennis én ervaringen uit de praktijk. Het model bouwt voort op de landelijke zorgstandaard die weer gebaseerd is op de landelijke richtlijn voor de diagnostiek en behandeling van obesitas. Deze verschillende publicaties worden de komende jaren herzien (de richtlijn en de zorgstandaard) en doorontwikkeld en geëvalueerd (het landelijk model). Daarnaast is er onderzoek gedaan naar onderdelen van de ketenaanpak, zoals welke factoren er voor zorgen dat kinderen met overgewicht of obesitas een leefstijlinterventie starten en afmaken en de effectiviteit van leefstijlinterventies. Ook dragen we bij aan onderzoek van het RIVM naar de lokale implementatie van de ketenaanpak.

Gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven
Het effect van overgewicht en met name obesitas op de fysieke gezondheid en de psychosociale gezondheid van kinderen kan groot zijn. De ondersteuning en zorg richten zich daarom zowel op het gewicht als op de gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven. Care for Obesity heeft instrumenten voor het meten van gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven onderzocht en beschikbaar gemaakt middels een webtool. Ook is onderzocht welke problemen kinderen met overgewicht, obesitas en ernstige obesitas ervaren als het om hun gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven gaat. De komende tijd onderzoeken we hoe kwaliteit van leven-vragenlijsten handvatten kunnen bieden in de ondersteuning en zorg voor kinderen met obesitas. Hierbij kijken we onder meer hoe het meten en bespreken van gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven praktisch geïntegreerd kan worden in deze ondersteuning en zorg. Bij dit onderzoek betrekken we zorgprofessionals.

Vaststellen wat er speelt bij kind en gezin
Wanneer een professional heeft geconstateerd dat een kind overgewicht of obesitas heeft, is het belangrijk een compleet beeld te krijgen van het kind, zijn gezin en hun leefomgeving en de bevindingen te verklaren. Met behulp van deze bevindingen kan een hulpvraag worden geformuleerd. Naast lichamelijk onderzoek is het hierbij van belang vast te stellen wat er speelt bij kind en gezin om inzicht te krijgen in de psychosociale omstandigheden en leefstijlfactoren die een duurzame gedragsverandering in de weg staan of kunnen ondersteunen. De komende tijd onderzoeken we wat de behoefte van zorgprofessionals, ouders en kinderen is bij het in kaart brengen wat er speelt bij kind en gezin. Op basis van deze behoefte wordt een tool ontwikkeld die zorgprofessionals helpt bij het in kaart brengen wat er speelt, om de ondersteuning en zorg voor kinderen en gezinnen te optimaliseren. Bij het onderzoek hiernaar betrekken we zowel kinderen en ouders als zorgprofessionals.

Praten over gewicht 
Onder het thema praten over gewicht is een aantal subthema’s uitgediept. Zo is gekeken in welke mate er sprake is van stigma door zorgprofessionals die kinderen met obesitas behandelen. Verder is onderzocht in hoeverre zorgprofessionals vertrouwen hebben in hun eigen vaardigheden om gewicht en leefstijl te kunnen bespreken met kind  en ouder en welke barrières zij hierbij ervaren. Ook is aan kinderen, ouders en zorgprofessionals gevraagd welke termen zij fijn/niet fijn vinden in het gesprek over gewicht.